7 Nguyên Tắc An Toàn Khi Khoan Rút Lõi Ở Công Trình

Khoan rút lõi bê tông là hạng mục quen thuộc trong thi công PCCC, cấp thoát nước, điều hòa không khí và cải tạo kết cấu. Tuy nhiên, khi thực hiện tại công trình đang thi công, mức độ rủi ro luôn cao hơn bình thường vì hiện trường thường có nhiều tổ đội làm song song, mặt bằng thay đổi liên tục, vật tư bố trí dày đặc và điều kiện điện nước không phải lúc nào cũng ổn định. Chỉ cần chủ quan ở một khâu nhỏ, đội thi công có thể gặp các sự cố như lệch tim lỗ khoan, rung lắc, sập mép bê tông, chạm tuyến kỹ thuật âm, rò điện, trượt máy hoặc làm ảnh hưởng tiến độ chung.

Vì vậy, an toàn khi khoan rút lõi không chỉ là chuyện mang đồ bảo hộ, mà còn là sự phối hợp đồng bộ giữa khảo sát hiện trường, lựa chọn thiết bị, cách vận hành và kiểm soát rủi ro trước, trong và sau khi khoan.

Cùng Kyntec tìm ra 7 nguyên tắc quan trọng mà bất kỳ đội thợ, kỹ sư hiện trường hay nhà thầu nào cũng nên tuân thủ nếu muốn thi công nhanh nhưng vẫn đúng kỹ thuật và an toàn.

1. Khảo sát hiện trường kỹ trước khi đặt máy

Nguyên tắc đầu tiên cũng là nguyên tắc dễ bị xem nhẹ nhất chính là khảo sát hiện trường. Ở công trình đang thi công, mặt bằng thay đổi gần như mỗi ngày. Một vị trí hôm qua còn trống có thể hôm nay đã xuất hiện cốp pha, cốt thép chờ, tuyến ống âm, máng cáp, hệ treo hoặc vật tư tập kết. Nếu đội khoan chỉ nhìn bề mặt rồi đặt máy ngay, khả năng khoan sai vị trí hoặc va chạm vào hệ thống kỹ thuật là rất cao.

Trước khi khoan, cần kiểm tra bản vẽ thi công, bản vẽ shopdrawing, đối chiếu tim trục, cao độ, chiều dày kết cấu và hướng đi của các tuyến kỹ thuật liên quan. Nếu là công trình cải tạo hoặc khu vực có nhiều thay đổi so với hồ sơ ban đầu, càng phải kiểm tra kỹ hơn bằng trao đổi với kỹ sư phụ trách hiện trường. Mục tiêu của bước này là xác định đúng vị trí khoan, đúng đường kính, đúng chiều sâu và đặc biệt là tránh khoan vào vùng nhạy cảm ảnh hưởng đến kết cấu hoặc hệ thống đã lắp đặt.

Đối với các lỗ khoan xuyên sàn, xuyên tường có yêu cầu thẩm mỹ hoặc nghiệm thu cao, việc khảo sát kỹ từ đầu còn giúp hạn chế tình trạng phải khoan lại, vá sửa hoặc mở rộng lỗ sau thi công. Đây là bước tuy không tạo ra sản lượng ngay, nhưng lại quyết định lớn đến độ an toàn và chất lượng của cả hạng mục.

2. Cô lập khu vực khoan

Công trình đang thi công luôn có nhiều nhóm làm việc cùng lúc. Trong một mặt bằng có thể đồng thời diễn ra hàn cắt, đi ống, kéo cáp, trát tường, vận chuyển vật tư hoặc lắp dựng thiết bị. Nếu khu vực khoan rút lõi không được cô lập rõ ràng, người qua lại có thể đi vào vùng nguy hiểm, đứng dưới vị trí khoan xuyên sàn hoặc vô tình vướng vào dây điện, dây nước, ống dẫn bùn khoan.

Ngoài việc cảnh báo, đội khoan cũng cần phối hợp với các tổ đội liên quan để tránh chồng chéo công việc. Khi mọi người đều nắm được thời gian khoan, vị trí khoan và phạm vi ảnh hưởng, rủi ro va chạm hiện trường sẽ giảm đi rất nhiều. Đây là nguyên tắc thể hiện tính chuyên nghiệp của đơn vị thi công, bởi an toàn không thể chỉ dựa vào riêng người cầm máy mà phải là sự phối hợp của cả công trường.

3. Cố định máy khoan chắc chắn trước khi vào mũi

Trong các rủi ro của máy khoan rút lõi, rung lắc và lệch máy là hai vấn đề nguy hiểm nhất. Một máy không được neo giữ chắc trên đế khoan có thể làm lỗ lệch tim, mép cắt xấu, nhanh cháy mũi, thậm chí gây trượt máy khi mũi bắt đầu ăn vào bề mặt bê tông. Với các đường kính lớn, rủi ro này càng tăng vì tải khoan lớn hơn và phản lực tác động lên máy mạnh hơn.

Do đó, trước khi khoan phải kiểm tra kỹ đế khoan, bu lông nở, điểm neo và mặt phẳng đặt máy. Không đặt máy trên nền yếu, nền đang bong tróc hoặc bề mặt chưa đủ khả năng giữ ổn định. Sau khi cố định, cần rà lại độ vuông góc, độ cân bằng và độ chắc của toàn bộ cụm máy trước khi khởi động. Nếu khu vực thi công chật hẹp hoặc có rung động từ hoạt động khác, càng phải siết chặt và kiểm tra lại nhiều lần.

4. Chọn đúng máy, đúng mũi khoan và đúng chế độ làm việc

Nhiều sự cố khi khoan rút lõi đến từ việc chọn sai thiết bị. Mỗi công trình có chiều dày bê tông, cường độ vật liệu, mật độ cốt thép và yêu cầu hoàn thiện khác nhau. Nếu chọn máy thiếu lực, mũi khoan không phù hợp hoặc dùng sai chế độ khoan khô và khoan ướt, hiệu quả thi công sẽ giảm rõ rệt và mức độ mất an toàn cũng tăng lên.

Khi lựa chọn khoan, cần quan tâm đến công suất máy, dải tốc độ, đường kính lỗ khoan, chiều dày kết cấu và tần suất làm việc thực tế. Với mũi khoan rút lõi, cần chọn đúng kích thước, đúng vật liệu và đúng điều kiện sử dụng. Mũi khoan làm việc không đúng tải thường dễ mòn nhanh, sinh nhiệt lớn, kẹt lõi hoặc gây mẻ mép lỗ khoan.

5. Kiểm soát điện, nước và bùn khoan ngay từ đầu

Khoan rút lõi tại công trình đang thi công thường phải làm trong điều kiện điện nước tạm. Đây là môi trường tiềm ẩn nhiều rủi ro vì dây dẫn có thể đi nổi, ổ cắm đặt gần nền ẩm, nguồn nước không ổn định và bùn khoan dễ chảy lan ra các khu vực xung quanh. Nếu không kiểm soát tốt, đội thi công có thể gặp sự cố rò điện, trơn trượt, bẩn mặt bằng hoặc ảnh hưởng đến các hạng mục đã hoàn thiện.

Trước khi khoan, cần kiểm tra dây điện, phích cắm, aptomat, đường cấp nước và hướng thoát bùn khoan. Dây dẫn phải được bố trí gọn, tránh lối đi lại, tránh điểm sắc cạnh và tránh nơi có xe đẩy hoặc vật tư nặng đi qua. Nguồn cấp nước cần đủ ổn định nếu thực hiện khoan ướt, đồng thời phải có phương án hứng bùn, gom nước hoặc che chắn để không chảy tràn xuống tầng dưới.

6. Người vận hành phải đủ bảo hộ và thao tác đúng tư thế

Khi khoan rút lõi, người vận hành bắt buộc phải sử dụng đầy đủ trang bị bảo hộ phù hợp với môi trường làm việc. Tối thiểu phải có mũ bảo hộ, kính bảo vệ mắt, giày chống trượt, găng tay phù hợp và trang phục gọn gàng, không vướng vào cụm quay hoặc dây dẫn.

Bên cạnh đồ bảo hộ, tư thế đứng máy cũng rất quan trọng. Người vận hành cần đứng ở vị trí ổn định, có điểm tỳ chân chắc, tay điều khiển máy theo hướng tự nhiên và luôn giữ khoảng cách an toàn với phần chuyển động. Không nên đứng ở tư thế với người quá xa, rướn vai hoặc dồn toàn bộ lực vào tay vì khi máy bị giật, nguy cơ mất thăng bằng sẽ cao hơn.

7. Khoan đúng nhịp, xử lý sự cố đúng cách và kiểm tra lại sau khi hoàn thành

Nhiều tai nạn và lỗi kỹ thuật xuất hiện khi thợ cố ép tiến độ bằng cách vào mũi quá nhanh, tăng tốc quá sớm hoặc cố khoan tiếp khi máy có dấu hiệu bất thường. Khoan rút lõi là hạng mục cần sự đều tay và kiểm soát tốt, không phù hợp với kiểu làm gấp, làm mạnh theo cảm tính.

Khi bắt đầu khoan, nên cho máy vào mũi từ từ để tạo rãnh dẫn. Sau khi mũi đã ăn đều, mới tăng dần tải và tốc độ phù hợp. Nếu phát hiện rung bất thường, tiếng máy thay đổi, nước cấp không đủ, mũi bị nóng nhanh hoặc lõi có dấu hiệu kẹt, cần dừng lại để kiểm tra ngay. Không cố khoan tiếp vì điều đó có thể làm hỏng mũi, cong cụm khoan hoặc gây sự cố mất an toàn cho người đứng máy.

Sau khi hoàn thành, cần kiểm tra lại lỗ khoan, mép cắt, độ thẳng, phần lõi lấy ra, khu vực xung quanh và tình trạng máy.

8. Tổng kết

Ở công trình đang thi công, khoan rút lõi không chỉ là một thao tác kỹ thuật mà là một công việc đòi hỏi tư duy tổ chức hiện trường, kiểm soát rủi ro và phối hợp nhiều bên. 7 nguyên tắc trên giúp đội thi công giảm đáng kể các sự cố phổ biến như lệch tim lỗ khoan, rung máy, cháy mũi, rò điện, trượt ngã hay ảnh hưởng đến kết cấu xung quanh.

Kyntec cung cấp đầy đủ các dòng máy khoan rút lõi chính hãng, phù hợp cho thợ thi công chuyên nghiệp. Tham khảo thêm các dòng khoan rút lõi chính hãng Kyntec: Kyntec KT37, Kyntec KT38, Kyntec KT40 ,  Kyntec KT39